Słownik nieruchomości

Dokument urzędowy sporządzony przez notariusza, wymagany przy przeniesieniu własności nieruchomości. Bez aktu notarialnego umowa sprzedaży nieruchomości jest nieważna.

Stopniowe zmniejszanie wartości nieruchomości w czasie, wynikające ze zużycia technicznego i ekonomicznego. W rachunkowości pozwala na rozłożenie kosztu nieruchomości na lata jej użytkowania.

Zniżka od ceny nieruchomości, najczęściej stosowana przy wykupie mieszkań komunalnych lub spółdzielczych. Może wynosić nawet 90% wartości lokalu.

Budynek mieszkalny zawierający więcej niż dwa lokale mieszkalne. Typowe bloki, kamienice i apartamentowce zaliczają się do tej kategorii.

Przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy deweloperskiej na inną osobę. Pozwala na "sprzedaż" mieszkania z rynku pierwotnego przed jego odbiorem.

Opłata ponoszona przez najemcę na rzecz wynajmującego za korzystanie z lokalu. Nie obejmuje zazwyczaj opłat za media (prąd, gaz, woda).

Przedsiębiorca zajmujący się budową i sprzedażą nieruchomości. Podlega ustawie deweloperskiej, która chroni interesy nabywców mieszkań z rynku pierwotnego.

Grunt przeznaczony pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Musi mieć dostęp do drogi publicznej.

Przymusowe usunięcie osoby z zajmowanego lokalu na podstawie wyroku sądowego. W Polsce istnieje obowiązek zapewnienia lokalu zastępczego.

Część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności. Może być gruntem rolnym, leśnym, budowlanym lub inwestycyjnym.

Ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości, stanowiące zabezpieczenie spłaty kredytu hipotecznego. Wpisywana jest do księgi wieczystej nieruchomości.

Kwota wpłacana przez najemcę na poczet ewentualnych szkód w lokalu. Maksymalna wysokość to dwunastokrotność miesięcznego czynszu. Podlega zwrotowi po zakończeniu najmu.

Publiczny rejestr prowadzony przez sąd rejonowy, zawierający informacje o stanie prawnym nieruchomości — właścicielu, obciążeniach, hipotekach. Składa się z czterech działów.

Długoterminowy kredyt bankowy przeznaczony na zakup, budowę lub remont nieruchomości. Zabezpieczeniem jest hipoteka na finansowanej nieruchomości. Okres spłaty wynosi zwykle 20-35 lat.

Stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie. W Polsce maksymalne LTV wynosi zazwyczaj 80-90%, co oznacza konieczność wniesienia wkładu własnego 10-20%.

Stała część oprocentowania kredytu hipotecznego, doliczana do stopy referencyjnej (np. WIBOR). Im niższa marża, tym tańszy kredyt.

Lokal mieszkalny należący do gminy, wynajmowany osobom o niskich dochodach. Czynsz jest niższy niż rynkowy, a najemca może ubiegać się o wykup z bonifikatą.

Dokument uchwalany przez radę gminy, określający przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu. Decyduje o tym, co można wybudować na danej działce.

Szczególna forma najmu lokalu mieszkalnego, wymagająca aktu notarialnego ze wskazaniem lokalu zastępczego. Ułatwia właścicielowi eksmisję nierzetelnego najemcy.

Osoba zaufania publicznego, uprawniona do sporządzania aktów notarialnych. Przy transakcjach nieruchomości pobiera taksę notarialną zależną od wartości nieruchomości.

Unikalny numer identyfikacyjny księgi wieczystej nieruchomości. Pozwala na sprawdzenie stanu prawnego nieruchomości w elektronicznym systemie ksiąg wieczystych.

Procedura zmiany przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze (np. budowlane). Wymaga zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.

Dokument sporządzany przez rzeczoznawcę majątkowego, określający wartość rynkową nieruchomości. Wymagany m.in. przy ubieganiu się o kredyt hipoteczny.

Roczny podatek lokalny płacony przez właścicieli nieruchomości. Stawki ustalane są przez radę gminy. Obejmuje grunty, budynki i budowle.

Podatek w wysokości 2% wartości nieruchomości, płacony przy zakupie na rynku wtórnym. Nie dotyczy zakupu od dewelopera (wtedy płaci się VAT).

Najszersze prawo do nieruchomości, dające właścicielowi pełne władztwo — prawo do korzystania, pobierania pożytków i rozporządzania rzeczą.

Dokument sporządzany przy przekazaniu lokalu, opisujący jego stan techniczny, wyposażenie i odczyty liczników. Chroni zarówno wynajmującego, jak i najemcę.

Specjalne konto bankowe, na które wpłacane są środki nabywcy mieszkania od dewelopera. Bank wypłaca pieniądze deweloperowi dopiero po zakończeniu kolejnych etapów budowy.

Segment rynku nieruchomości obejmujący nowe mieszkania i domy sprzedawane bezpośrednio przez deweloperów. Kupujący jest pierwszym właścicielem.

Segment rynku nieruchomości obejmujący nieruchomości z drugiej ręki, sprzedawane przez dotychczasowych właścicieli. Ceny zwykle niższe niż na rynku pierwotnym.

Ograniczone prawo rzeczowe obciążające nieruchomość na rzecz innej osoby lub nieruchomości. Przykłady: służebność drogi koniecznej, służebność przesyłu.

Prawo do lokalu w spółdzielni mieszkaniowej, zbliżone do własności. Można je sprzedać, darować lub odziedziczyć, ale nie jest tożsame z pełną własnością.

Stan wykończenia mieszkania po przekazaniu przez dewelopera — ściany otynkowane, podłogi z wylewką, instalacje doprowadzone, ale bez podłóg, malowania i białego montażu.

Wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu notarialnego. Przy transakcjach nieruchomości wynosi od kilkuset do kilku tysięcy złotych, zależnie od wartości.

Umowa zawierana z deweloperem w formie aktu notarialnego, zobowiązująca go do wybudowania i przeniesienia własności lokalu na nabywcę po zapłacie ceny.

Umowa, w której strony zobowiązują się do zawarcia umowy przyrzeczonej (np. sprzedaży nieruchomości). Może być zawarta w formie zwykłej pisemnej lub aktu notarialnego.

Forma korzystania z gruntu Skarbu Państwa lub gminy na okres 99 lat. Od 2019 r. następuje stopniowe przekształcanie w prawo własności.

Podatek VAT w stawce 8% lub 23% naliczany przy zakupie nieruchomości od dewelopera. Stawka 8% dotyczy mieszkań do 150 m² i domów do 300 m².

Decyzja administracyjna wydawana dla terenów bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określająca warunki budowy na danej działce.

Warsaw Interbank Offered Rate — stopa procentowa, po jakiej banki pożyczają sobie pieniądze. Stanowi bazę oprocentowania większości kredytów hipotecznych w Polsce. Od 2024 r. zastępowany przez WIRON.

Część ceny nieruchomości, którą nabywca musi pokryć z własnych środków przy zaciąganiu kredytu hipotecznego. Minimalna wysokość to zazwyczaj 10-20% wartości nieruchomości.

Ogół właścicieli lokali w danym budynku, zarządzający nieruchomością wspólną. Powstaje z mocy prawa, gdy w budynku jest więcej niż 3 lokale wyodrębnione.

Kwota wpłacana przy zawarciu umowy przedwstępnej, stanowiąca zabezpieczenie. Jeśli kupujący się wycofa — traci zadatek. Jeśli sprzedający — zwraca podwójną kwotę.

Kwota wpłacana na poczet ceny nieruchomości. W przeciwieństwie do zadatku, podlega zwrotowi w przypadku niezawarcia umowy, niezależnie od przyczyny.